Vaart z.z 127, 9401 GL Assen 06-26685100

WijzeLeiders


Wijze leiders
Een koning wil heel graag dat zijn volk hem zou herinneren als een wijze leider. Hij vroeg zich voortdurend af wat het was dat een leider wijs maakte. De koning besloot zijn probleem voor te leggen aan zijn ondergeschikten. Diegene die in staat was om zijn vraag naar tevredenheid te beantwoorden zou rijkelijk beloond worden. Vele onderdanen reageerden op zijn oproep. Een van hen opperde dat wijze leiders exacte schema`s moesten maken. Een ander dacht dat het geheim van wijsheid zat in prioriteiten stellen. Weer een ander stelde dat niemand in zijn eentje alle kennis en inzichten kon bezitten die nodig zijn om goede beslissingen te nemen. Daarom meende hij dat wijze leiders mensen waren die hun adviseurs goed kozen. Iemand anders vond dat een wijs leider iemand was die religieuze voorgangers, waarzeggers of tovenaars raadpleegde. De overvloed aan reacties deed de koning goed, maar diep in zijn hart vond hij geen van de antwoorden bevredigend.

De koning herinnerde zich dat hij eens gehoord had over een kluizenaar die hoog in de bergen woonde. Deze kluizenaar zou werkelijk een wijs man zijn. De koning wilde hem spreken maar ontdekte dat het niet zo makkelijk was om hem te spreken te krijgen. De kluizenaar verliet de bergen nooit en ontving alleen de armen en weigerde elke omgang met mensen die rijk waren of macht of status hadden.

De koning besloot hem toch op te zoeken, vermomd in eenvoudige boerenkleding. Samen met enkele bediende ondernam hij de moeilijke reis naar de bergen. Toen de koning bijna bij de kluizenaar arriveerde, gaf hij zijn bedienden de opdracht op hem te wachten. Na een lange, eenzame klim bereikte hij de hut van de kluizenaar, die aan het werk was in een kleine groentetuin. De kluizenaar zag de vreemdeling en knikte hem beleefd toe en ging vervolgens door met zijn werk. De koning liep op hem toe en zie: ‘Ik kom van ver om u om hulp te vragen. Ik zou willen weten wat ervoor nodig is om een wijs leider te zijn’. De kluizenaar luisterde aandachtig terwijl hij doorging met spitten, maar hij gaf geen antwoord. De koning merkte dat het tuinieren hem door zijn hoge leeftijd zwaar viel. Hij herhaalde zijn vraag, maar de kluizenaar glimlachte slechts. Ten slotte zei de koning: ‘u zult wel moe zijn, laat mij u helpen’. De kluizenaar zweeg nog steeds, maar overhandigde zijn spade dankbaar aan de koning. Een paar uur gingen voorbij terwijl de koning rijen zaadjes in de grond plantte. Daarna wende hij zich opnieuw naar de kluizenaar en vroeg hem wat er voor nodig was om een wijs leider te worden. Opnieuw gaf hij geen antwoord. In plaats daarvan gaf hij de koning een emmer en wees naar een beekje verderop.

De Koning nam de emmer en liep naar het beekje om water te halen voor de tuin. Terwijl hij zich voorover boog om de emmer te vullen, voelde de koning twee handen die hem van achteren vastgrepen en probeerden hem onder water te duwen. De koning rukte zich los van zijn aanvaller en wierp die in het water. Toen de aanvaller wegdreef, herkende de koning hem als een van zijn bedienden. De koning was verbijsterd. Hij had altijd gedacht dat deze bediende echt te vertrouwen was. Hij vroeg zich af of de vreemde daad van de bediende een wraakactie was geweest. De man was een paar maanden geleden woedend geweest omdat de koning hem niet had gekozen als leider van zijn groep adviseurs.

Geschokt keerde de koning terug naar de hut van de kluizenaar en vertelde zijn avontuur. Daarna vroeg hij de oude man of hij hem antwoord kon geven op zijn vraag. De kluizenaar keek de koning aan en zei: ‘Maar uw vraag is reeds beantwoord.’ ‘Hoe dat?, vroeg de koning.De kluizenaar antwoordde: ‘Als u geen medelijden met mij had gekregen in verband met mijn hoge leeftijd en mij niet had geholpen in de tuin, weet ik niet zeker of ik de komende winter wel had overleefd. U heeft mij geholpen met mijn belangrijkste doel: het voorbereiden van mijn volgende oogst. De moraal die uit uw daad van medeleven kan worden afgeleid is dat als er geen visioen is, de onderdanen van de leider zullen omkomen. U had een vooruitziende blik om datgene wat voor mij het belangrijkste is om dit jaar te kunnen overleven, in orde te maken. Door mij te helpen en een werkelijke empathisch gebaar te maken, hebt u mijn geest gesterkt. U hebt mij gemotiveerd om het te blijven doen. Bovendien en tamelijk ironisch, als u me niet geholpen had door water te halen, zou uw bediende u niet hebben aangevallen en had u zijn werkelijke motieven niet gekend. Dus door mij te helpen, hebt u in feite uzelf geholpen. Als u anderen helpt, creëert u een cirkel van wederzijdse betrokkenheid.’

De kluizenaar ging rechtop staan en schraapte zijn keel en zei: ‘uit deze korte ontmoeting moet u enkele lessen meenemen. Zoals ik heb gezegd, moet elke leider een vooruitziende blik hebben op de toekomst. Omdat we groot worden door onze dromen, zijn alle wijze leiders dromers. Maar wijze leiders dromen niet alleen: ze nemen anderen daarin mee. Ze beseffen dat elk leven groots kan worden als iemand naar een doel toewerkt waarin hij zijn hele ziel en zaligheid kan leggen. Gewone mensen geloven alleen in het mogelijke, bijzondere mensen en daaronder vallen wijze leiders, ze zien niet alleen wat mogelijk of waarschijnlijk is, maar zelfs wat onmogelijk is, en vervolgens beginnen ze dat te beschouwen als mogelijk. Bovendien handelen wijze leiders niet alleen. Wijze leiders omringen zich met een vertrouwde, capabele mensen die hem steunen bij het realiseren van zijn visioen. Wijze leiders weten dat ze hun dromen alleen kunnen vervullen met de hulp van anderen en daarom selecteren ze hun team zorgvuldig, waarbij ze ervoor zorgen dat iedereen vierkant achter hen staat. En als er eenmaal een solide team is, luistert een wijze leider aandachtig naar wat iedereen die voor hem werkt, te zeggen heeft en maakt hij nuttig gebruik van de sterke kanten van elk teamlid’.

Bovendien helpen wijze leiders hun mensen te leren en zich te ontwikkelen. Ze bezielen hun mensen en moedigen hen aan. Er is nooit iets groots bereikt zonder enthousiasme. Sterker nog, enthousiasme is de grootste rijkdom van de wereld. Waardevoller dan geld, macht en invloed. Wijze leiders inspireren hun mensen om zich, meer dan van hun verwacht wordt, in te spannen Ze motiveren hen om uit te blinken. Ze vragen om feedback van anderen, waardoor ze stevig met beide benen op de grond blijven staan. Ze creëren een sfeer van constructieve conflictoplossing waarbij niemand bang is vragen te stellen of een mening te ventileren.’

Zoals u zelf gedemonstreerd hebt door medeleven met mij te tonen, moet elke leider over medeleven beschikken. Om effectief leiding te geven, moeten leiders niet alleen voldoende zelfkennis hebben om uit te vogelen wie ze zijn, ze moeten ook in staat zijn om in de huid van hun onderdanen te kruipen. Een test waaraan wijze leiders zichzelf regelmatig zouden moeten onderwerpen, is zich af te vragen of ze zichzelf als koning zouden willen hebben ‘en om terug te keren bij kwestie van empathie’, zei hij, ‘moeten wijze leiders overkomen als authentieke mensen: ze moeten laten zien dat ze oprecht geven om hun onderdanen en missie die ze hebben ondernomen.’

De koning bleef een poosje stil zitten en dacht na over de wijze woorden van de kluizenaar. Hij bedankte zijn gastheer voor het delen van zijn wijsheid. Toen hij naar huis terugkeerde, was hij vastbesloten de wijze leider te zijn die de kluizenaar had beschreven.
(Kets de Vries, 2006)